Het gras is niet meer vanzelfsprekend groen: golf in tijden van droogte
Een paar weken geleden zat ik op het terras bij Golf Best, hier vlak in de buurt, met uitzicht op de baan. Ik was er niet om te golfen — ik keek naar het gras. Beroepsdeformatie, denk ik: als agronoom kan ik niet naar een grasmat kijken zonder me af te vragen hoe die het volhoudt. Er stond op dat moment een vacature open voor greenkeeper op de club, en ik realiseerde me hoe weinig mensen beseffen wat dat werk tegenwoordig inhoudt. Het is niet meer alleen maaien en beregenen. Het is klimaatmanagement.
Niet lang daarvoor was ik bij Bernardus Golf, waar we een uitstekende rosé proefden en ik een beginnersles golf volgde. Bernardus is dit najaar overigens gastheer van de Solheim Cup — groot nieuws voor de Nederlandse golfwereld. Maar wat me op beide plekken opviel, was hetzelfde: het gras vertelt een verhaal dat de meeste bezoekers niet lezen.
De Hitte
Deze week zag ik op Instagram een kort filmpje van de Nederlandse Golf Federatie waarin werd uitgelegd waar greenkeepers momenteel tegenaan lopen. De kern: bij droogte proberen ze de wortels van het gras zo lang mogelijk levend te houden, zodat de grasmat zichzelf kan herstellen zodra er weer regen valt. Dat werkt — tot op zekere hoogte. Bij aanhoudend hoge temperaturen schiet die strategie tekort, omdat de huidige grassoorten simpelweg niet resistent genoeg zijn. Het alternatief is ingrijpender: overstappen op andere, droogtebestendigere grassoorten én investeren in waterreserves. Beide zijn kostbaar, en geen van beide is een oplossing voor morgen.
De NGF bevestigt dit beeld in haar eigen duurzaamheidscommunicatie: Nederland kent zo’n 420.000 golfers en meer dan honderd banen met een GEO-duurzaamheidscertificaat — internationaal koploper, zeggen ze zelf. Maar diezelfde federatie waarschuwt dat waterschaarste een steeds urgenter thema wordt, en dat natte periodes natter worden terwijl droge periodes droger worden. In februari dit jaar ondertekenden NGF, de Nederlandse Vereniging van Golfaccommodaties en de Nederlandse Greenkeepers Associatie een duurzaamheidsconvenant met concrete afspraken over waterverbruik en het uitfaseren van pesticiden. Mooie stap — maar het laat ook zien hoe recent, en hoe noodzakelijk, deze omslag is.
Ondertussen normaliseert de sector iets wat vroeger ondenkbaar was: geelbruine fairways. Banen die vroeger het hele jaar door donkergroen bleven, kleuren nu mee met de seizoenen, omdat er bewust minder wordt beregend. Voor sommige golfers wennen. Voor mij, als iemand die naar bodem en gewas kijkt, is het juist een teken van volwassenheid in het beheer.
Twee kanten van dezelfde medaille
En toch groeit de sport. Deze week zag ik in het NRC een advertentie voor een korting op het officiële golfvaardigheidsbewijs via Golf Pro-Motion — schappelijk geprijsd, duidelijk bedoeld om nieuwe spelers te trekken. Op de website van de federatie staan meer evenementen dan ooit. Golf in Nederland lijkt commercieel en maatschappelijk springlevend.
Maar dan zag ik ook een luchtfoto in De Limburger: recreatiegebieden met opvallend weinig bezoekers, en grote, uitgedroogde vlaktes eromheen. Twee beelden die niet met elkaar rijmen — een sport die zich enthousiast openstelt voor nieuwe spelers, terwijl het landschap eronder letterlijk uitdroogt.
Dat is precies de spanning waarin de Nederlandse golfwereld nu zit. Aan de ene kant: groei, toegankelijkheid, evenementen, een prestigieuze Solheim Cup op Bernardus. Aan de andere kant: een grasmat die vecht om te overleven, greenkeepers die improviseren met wortelbeheer, en besturen die moeten kiezen tussen dure investeringen in droogtebestendig gras of het risico op onbespeelbare banen.
Als agronoom zie ik hier geen crisis, maar een noodzakelijke aanpassing — dezelfde die de wijnbouw al enkele jaren doormaakt met droogteresistente druivenrassen en aangepaste bodembeheer. Golf staat nu voor diezelfde keuze: vasthouden aan het oude ideaal van het altijd-groene veld, of accepteren dat een gezonde baan er in de zomer anders uitziet dan we gewend zijn.
Toepasselijk trouwens: terwijl de golfwereld zich buigt over waterbeheer, bereiden wij ons hier voor op het Wijnfestival van de Lage Landen — ook een sector die inmiddels weet wat droogte met een gewas kan doen. Misschien moeten golf en wijnbouw wat vaker met elkaar praten.
Bronnen: NGF (ngf.nl), Golf.nl, NRC, De Limburger
