Wie goed kijkt, ziet het overal gebeuren. Niet als een trendje, niet als een hype, maar als een stille aardverschuiving in hoe we eten, drinken, werken en vieren. Het begint bij iets ogenschijnlijk kleins: een achttienjarige zangeres, Emma Kok, die haar eerste glas wijn probeert. De smaak bevalt haar, maar haar lichaam weigert. Haar gastroparese laat geen ruimte voor de romantiek die wij rond wijn hebben gebouwd. Het contrast is pijnlijk eerlijk: de mythe van verfijning botst met de realiteit van een kwetsbaar lichaam.
Ondertussen tonen onderzoeken hoe jongeren alcohol niet alleen drinken, maar meedrinken met de verhalen die eraan kleven. Wijn staat voor verfijning, tequila voor feest, whisky voor mannelijkheid. Het zijn geen smaken, het zijn scripts. En de marketingafdelingen weten dat maar al te goed.
In de gastronomie zien we hetzelfde verschuiven. De bistronomie rukt op, het fine dining-model kraakt. Jongeren willen geen avondvullend ritueel meer; ze willen flexibiliteit, één of twee gerechten, een glas erbij, en vooral: tijd. Tijd om weer naar huis te gaan. Tijd om te leven. Zelfs jonge chefs —die ooit geacht werden hun leven op te offeren aan het fornuis— eisen nu iets wat vroeger bijna ondenkbaar was: een privéleven. Op sociale media tonen ze lichte keukens, lokale producten, prachtige omgevingen en vooral hun eigen menselijkheid. Niet de heldhaftige uitputting van vroeger, maar een nieuw soort trots.
Zelfs champagne, jarenlang het verplichte symbool van status, verliest terrein. Consumenten kijken naar de prijs en kiezen zonder schuldgevoel voor crémant, cava of prosecco. De exportcijfers stijgen, de fraudezaken ook. De bubbel is niet verdwenen, maar ze is democratischer geworden.
En dan is er de opkomst van AI in de hospitalitysector. Niet als bedreiging, maar als hulpmiddel. Hotelschool The Hague schetst scenario’s waarin technologie de werknemer ondersteunt, niet vervangt. Een noodzakelijke correctie in een sector die te lang leunde op overbelasting en onderwaardering.
Het oude systeem kan doen alsof het dit niet ziet, maar de verandering is al in gang gezet.
En wie goed kijkt ziet dat deze nieuwe generatie niet minder geniet, maar anders. Bewuster. Vrijer. Menselijker.
