Column: De puzzle is compleet

Wine Paris

Er zijn maanden waarin de gegevens op een ongewone manier op elkaar aansluiten. Deze was er een van, en de Pinot Noir stond in het middelpunt van alles.

De onlangs gepubliceerde genetische resultaten bevestigen wat de ampelografie al decennia lang aangeeft: de Pinot Noir behoort tot de variëteiten met de grootste fylogenetische invloed in de wereldwijde wijnbouw. Dat is geen geringe conclusie. Het is de wetenschappelijke validatie van een druivenras waarvan de complexiteit bij de vinificatie altijd een gedifferentieerde aanpak vereiste — gecontroleerde maceraties, nauwkeurig pigeage, zorgvuldig beheer van de polyfenolextractie om kleurstabiliteit en tanninebalans te bereiken. Wat men in de kelder leert door vallen en opstaan, verklaart de genetica nu vanuit de oorsprong.

Ik heb met Pinot Noir gewerkt onder zeer uiteenlopende omstandigheden: middelgrote tanks bij Concha y Toro, bijna ambachtelijke fermentaties in het Sion vallei in Zwitserland met kleine vaten die elke variabele benadrukken, en de directe ervaring van oogst en fermentatie bij Domaine Bohrmann in Frankrijk. Drie schalen, drie verschillende logica’s. Maar de technische uitdaging was altijd dezelfde. Ik mag ook niet nalaten de voortreffelijke Pinot Noirs van Cono Sur te vermelden, die ik eveneens in Chili heb geproefd en die opnieuw het potentieel van dit druivenras op het zuidelijk halfrond bevestigden.

De markt sprak deze week ook met precisie. De verkoop van de duurste fles Pinot Noir ooit geregistreerd is niet zomaar een veilingrecord — het is een indicator. Extreme prijzen voor fijne wijnen zijn geen gril: ze weerspiegelen echte schaarste, een reputatie opgebouwd over decennia van technische consistentie, en een vraag die niet wijkt. Dat juist de Pinot Noir de protagonist van dat record is, heeft een logica: het is de variëteit die de fout het minst vergeeft en de uitmuntendheid het meest beloont.

In diezelfde lijn loste Nederland uiteindelijk het juridische conflict rond de distributie van Romanée-Conti op. Een kwestie die erfrecht, commerciële rechten en het symbolische gewicht van een van de meest bestudeerde en begeerde terroirs ter wereld combineerde. De uitspraak verandert niets aan de aard van de wijn — maar schept orde in het ecosysteem eromheen. En in een markt waar vertrouwen deel uitmaakt van de waarde, telt dat.

De andere as van deze maand was geografisch. De resultaten van Wine Paris en Prowein kwamen bijna gelijktijdig binnen, en de vergelijking dringt zich op — hoewel ze niet per se eerlijk is.

Wine Paris 2026 sloot af met 6.537 exposanten uit 63 landen en 63.541 professionele bezoekers uit 169 landen — daarmee zelfs het historische record van Prowein 2019 overtreffend. Prowein registreerde op zijn beurt 3.400 exposanten en 31.000 bezoekers, en spreekt in zijn eigen officiële persbericht openlijk over een strategische heroriëntatie naar een selectiever en meer zakelijk gericht profiel. Twee beurzen, twee modellen die steeds verder uit elkaar groeien.

Dat Nieuw-Zeeland aanwezig was in Parijs verbaast me niet. Dat land neemt geen lichte beslissingen — niet over zijn Pinot Noir en niet over iets anders. Het was ook daar waar ik voor het eerst bungy jumpte, en ik kan met kennis van zaken zeggen dat Nieuw-Zeeland precies weet wat het doet als het je naar het uiterste brengt. In Central Otago leerde ik hetzelfde over wijn.

De puzzel is dus compleet. Niet als decoratieve metafoor, maar als technische beschrijving van wat er deze maand gebeurde: stukken die al jaren onafhankelijk van elkaar werden ontwikkeld — de genetica, de markt, de rechtspraak, de beurzengeografie — vielen gelijktijdig op hun plek, en het beeld dat ze onthullen is helder.

De Pinot Noir is niet alleen het meest veeleisende druivenras in de kelder. Het is, zoals de wetenschap nu bevestigt, een van de meest invloedrijke rassen in de geschiedenis van de mondiale wijnbouw. De markt weet het — en prijst het dienovereenkomstig. De rechtspraak schept er orde in. En de wijnwereld, die decennialang naar Düsseldorf graviteerde, begint zichzelf te spiegelen in Parijs.

Ik volg dit alles van Concha y Toro tot Central Otago, van de middelgrote tanks in Chili tot de bijna ambachtelijke fermentaties in het Sion vallei in Zwitserland. En na al die jaren blijf ik ervan overtuigd dat de Pinot Noir — mijn op één na favoriete druivenras, na de Syrah — de variëteit is die de wijnmaker het best op de proef stelt. Ze vergeeft de fout niet.

Ik moet eerlijk zeggen dat na de dood van Michel Rolland dacht ik aan mijn jaren als student enologie in Chili, mijn professor Edmund Bordeu zit op het nieuws met een project met tanines, geen toeval dus, want dit is een moelijke kwestie in enologie. Dankzij Wijnplein kan ik bevestigen dat de invloed van Émile Peynaud, Ribéreau-Gayon en Pascal Ribéreau-Gayon in mij leeft.

Reacties: Paula Rook-Anabalón Pereira reacties@wijnplein.nl

Reacties